Skip to content

Edmund Burke Stichting en de PVV

24/03/2011

In een vorig jaar uitgekomen boek getiteld ‘Burke, Le Futur en héritage’ (Michalon Editions, Paris, 2010) bespreekt de Franse filosoof Patrick Thierry de denkbeelden van de conservatieve denker Edmund Burke 1729-1797).

Burke verzet zich tegen de (beginselen van de) Franse revolutie want deze heeft de natuurlijke orde voor menselijk handelen verstoord. Hebben we met Burke met een vergeten denker van doen?

In Nederland bestaat sinds 2000 de ‘Edmund Burke Stichting’. Deze stichting is opgericht door een groep jonge conservatieven uit verzet tegen het heersende politieke en  culturele klimaat. Aan de site van deze stichting ontleen ik, dat de groep in de geest van Burke van mening is dat in de afgelopen decennia veel kapot is gemaakt wat waard was behouden te blijven.

Door de conservatieven van deze stichting wordt pleidooi gevoerd, zo is op hun site te lezen, voor een herstel van ‘waarden en fatsoen’, voor het belang van familie, gezin, voor een vrije markt en slanke overheid, die haar kerntaken nakomt. Dit pleidooi heeft een ongedacht goede ontvangst in de Nederlandse samenleving gevonden, aldus de site van de stichting.

In dat geval is er een verbinding te leggen met de sterke opkomst van de Partij voor de vrijheid (PVV). Hoe zit het met de relatie tussen wat de ‘Edmund Burke Stichting’ aan gedachtegoed uitdraagt en wat men bij de PVV beluistert?

Onder de kop: ‘De Leidse denktank van Geert Wilders. Of: De Edmund Burke Stichting en de Universiteit Leiden’ beschrijft Maria Trepp wat die ‘denktank’ bezighoudt. Zij verwoordt tevens haar verzet tegen wat zij noemt de ‘bedenkelijke manier om complexe kwesties te reduceren tot rechtspopulisme’ (zie haar blog).

In een ander stuk besteedt zij aandacht aan het feit dat de Leidse Edmund Burke Stichting, Wilders via Bart Jan Spruyt in het zadel heeft geholpen. Daarnaast wijst zij er ook op dat de ‘heren van de Burke Stichting’ zich graag beroepen op de Duitse Conservatieve revolutie en op hun voorman de grote Duitse jurist, nazi en antisemiet Carl Schmitt. Deze verwijzing is niet onschuldig omdat die mede correspondeert met een bepaalde rechtsopvatting.

Zo betoogt Carl Schmitt in een artikel in de Deutsche Juristen-Zeitung (van 1.8.1934, jrg. 39), dat de titel draagt ‘Der Führer schützt das Recht’ (De Führer beschermt het recht), dat de Führer niet onderworpen is aan het recht, hij is zelf in zijn hoedanigheid van Führer het hoogste recht geworden.

Bij Wilders vinden we dit niet op deze wijze terug maar wel meent hij bijvoorbeeld dat we af moeten van voor het leven benoemde rechters. Ze zouden slechts voor vijf of zes jaar moeten worden benoemd. Zij die zwaar straffen komen dan voor herbenoeming in aanmerking en zij die taakstraffen geven gaan maar werken bij het Riagg. Natuurlijk kan men lacherig om doen zo’n visie, maar er zijn altijd anderen die klaar staan om daar met ‘wetenschappelijk gezag’ legitimatie aan te geven. Wat dat aangaat kan de PVV putten uit een fond van ‘wetenschappelijk gezag’, te weten de Edmund Burke Stichting.

Zo is Bart Jan Spruyt te citeren als het om de positionering van de Burke Stichting gaat: ‘Er dient dreiging van ons uit te gaan. We moeten als een mysterie en imminent gevaar boven de politieke markt hangen. Dat kunnen we doen door van tijd tot tijd afgewogen betuigingen van inhoudelijke steun te geven aan politici die zich opstellen als oppositionele provocateurs en een onderdeel kunnen blijken te zijn van de trigger naar de verhoopte paradigmawisseling’.

Wilders dus als politieke pion in het spel dat de Edmund Burke Stichting speelt? Met in deze stichting onder meer de drie Leidse hoogleraren Paul Cliteur (Encyclopedie van de rechtswetenschap), Afshin Ellian (Sociale cohesie) en Andreas Kinneging (rechtsfilosofie).

In een essay over conservatisme verwoordt Kinneging de opvatting dat de mens geacht wordt van nature tot het kwade te neigen en dat er externe prikkels nodig zijn om dit kwaad in te tomen. De prikkels komen onder meer van een juridisch instrumentarium: afschrikking en omkoping. Dit systeem vereist surveillance en controle. Deze Burke aanhanger beseft dat dit onmiskenbaar gevaarlijk is, omdat zo’n systeem de vrijheid makkelijk kan vermorzelen.

Hoewel dit niet kan worden gebagatelliseerd, aldus Kinneging, ziet hij evenwel een veel groter gevaar gelegen in de oppositie tegen dit soort repressieve instituties. Dat gevaar ontwikkelt zich, meent hij, vanuit een misplaatst optimisme over de menselijke natuur en een daaraan ontsproten ondeugdelijke vrijheidsconceptie, zoals aan te treffen in het Verlichtingsdenken. Men is gewaarschuwd! (ThH)

 

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: