Skip to content

Reis langs het Spaanse Anarchisme

05/05/2011

[onder deze titel te vinden in De AS nr. 173 / 174]

Al vaker maakten we reizen door Spanje en ook al eerder deed ik hiervan verslag.1 Onze eerste reizen legden we af in een tot kampeerauto omgebouwde besteleend, waar we van alle gemakken voorzien waren. Met inklapbare, comfortabele slaapruimte met luchtzicht, keuken en bibliotheek, provisie- en kleerkasten en bij mooi weer zelfs uitgerust met warme douche, bracht dit parmantig, hoog op de wielen staand voertuig ons tot in de meest ontoegankelijke rivierbeddingen en op verst verlaten stranden. Dat waren vakantieonderbrekingen op speurtochten naar getuigen van de revolutie tijdens de Spaanse burgeroorlog. Van te voren wisten we niet óf en waar en wie we die zouden kunnen vinden, maar door veel met mensen, vooral van de CNT en de ateneos libertarios te praten en ze in hun lokalen te bezoeken kwamen we altijd wel waar we wezen wilden, of in de buurt, vaak via vele omwegen.

In 2010 nemen wij ons ongeveer hetzelfde voor: opnieuw gaan we een zoektocht maken in Spanje naar anarchistische activiteiten met een kampeerauto. Wederom met slaapruimte met hemelzicht, keuken en douche, bibliotheek en voorraadkast, alleen een paar maatjes groter en wat lager op de sokken. Een echte zwerfkar volgens de Belgische buren. Rivierbeddingen kunnen we hiermee wel vergeten en ook verlaten stranden liggen wat veraf, maar voor een jacht op anarchistische activiteiten is de zwerfkar uitstekend geschikt. Ook dit keer weten we niet precies waar we zullen belanden, want de wegen van anarchisten en van een zwerfkar kunnen vaag en onduidelijk zijn.

In de herfst van 2010 staat onze reis in het teken van de honderdste verjaardag van de anarchosyndicalistische CNT. In Spanje betekent dat een jaar voor een anarchistisch herdenkingsfeestje dus, met terugblikken en vooruitzien. Want de CNT met een roemrucht en roemrijk verleden met vele honderdduizenden leden en miljoenen sympathisanten door de tijden heen, zal dit niet ongemerkt voorbij laten gaan, menen we te weten. We zullen in elk geval Barcelona als geboortestad van de CNT moeten bezoeken, daar is – gelukkig voor ons – geen ontkomen aan.

In november 1910 richtten in die stad anarchistisch georiënteerde arbeiders de CNT (Conferación Nacional del Trabajo), de Nationale Arbeiders Confederatie op, om te strijden voor betere arbeidsomstandigheden – die vaak ronduit miserabel waren – en om zich te verdedigen tegen de uitbuiting en het geweld van de patroons en de overheid, die steeds bruter optraden bij arbeidersonlust en volksprotest. In het begin van de eeuw braken veelvuldig stakingen uit die steeds omvangrijker werden en zelfs de hele stad plat wisten te leggen en vaak gepaard gingen met volksoproer. Waren de stakingen tegen de hongerlonen veelal mannenzaken (ook vrouwen en kinderen werden uitgebuit maar waren stemloos in arbeidsconflicten), de gevolgen waren voelbaar voor hele gezinnen. Vrouwen en mannen, kinderen, bejaarden en werklozen roerden zich en de onlusten en plunderingen die uitbraken tegen voedsel- en brandstoftekorten kregen een steeds massaler karakter.

Massaal was ook het verzet van mannen maar vooral ook van vrouwen tegen de oorlogen die Spanje tegen Marokko voerde rondom de eeuwwisseling en beginjaren 1900 waarvoor eerst mannen in de kracht van hun leven en later ook middelbare reservisten werden opgeroepen. Natuurlijk vooral afkomstig uit de armste lagen van de bevolking.2 De maat was vol toen de onderwijshervormer Ferrer als zogenaamde aanstichter van de opstanden samen met vier anderen werd geëxecuteerd, terwijl hij hiermee niets van doen had gehad.

Deze idealistische pedagoog was slechts pleitbezorger voor rationalistisch onderwijs, gebaseerd op niet-religieuze grondslag. Hij was begonnen met (avond-) onderwijs, kreeg veel leerlingen die anders niet naar school konden en wierf vooral veel sympathie bij de opkomende bourgeoisie en de armere bevolking. Zijn doodsvonnis, waar internationaal tegen geprotesteerd werd, ging ook in Barcelona gepaard met heftig volksverzet, dat met zulk grof geweld werd neergeslagen dat deze periode als de ‘bloedige week’ te boek kwam te staan.  …  (Hanneke Willemse)

Wie verder wil lezen wordt sterk aanbevolen De AS nr. 173 / 174 aan te schaffen…

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: