Skip to content

Rechten Van De Mens In Gevaar Door Imperialistische Tendens Van ‘De Politiek’

22/04/2012

In het bijzonder nummer van het tijdschrift Rechtsfilosofie&Rechtstheorie (2011 / 3) is een preadvies bediscussieerd van de Duitse rechtstheoreticus Gunther Teubner. Het onderwerp betrof de fundamentele rechten van de mens en het maatschappelijk constitutionalisme.

Teubner wijst er in zijn preadvies mede op dat waar ‘de politiek’ een autonome factor wordt, zoals in ons soort maatschappijen, deze een potentiële overheerser wordt. ‘De politiek’ verlangt macht zonder enige immanente beteugeling ervan. Haar gesloten systeem van handelen en haar structurele autonomie maken dat zij haar eigen ruimte kan ontwerpen. Daarmee gaat gelijktijdig een expansieve ontwikkeling gepaard. Die is recht toe recht aan als een imperialistische tendens aan te merken.

Absolute macht, en nog steeds is Teubner aan het woord, maakt onverwachte destructieve krachten vrij. Gecentraliseerde macht voor gelegitimeerde collectieve besluitvorming ontwikkelt een specifieke, eigen ‘taal’. Die heeft weer een inherente neiging om de macht waarvan hier sprake is door te voeren tot voorbij elke grens. Tot zover Teubner.

Schending van fundamentele rechten

Hier opent zich de discussie hoe en op welke wijze fundamentele rechten en de handhaving van die rechten, gestalte kan krijgen. Zij vormen immers de parameters van de grens die ‘de politiek’ in acht heeft te nemen.

Dit betekent niet dat ‘de politiek’ de parameters ongemoeid laat. Dat bleek maar weer eens tijdens een vergadering van de 47 lidstaten van de Europese Raad op 19 april jongstleden in Brigthon (UK).

Engeland heeft haar halfjaarlijkse presidentschap van de Raad van ministers te baat genomen om voorstellen te doen om de rechtsbevoegdheid van het Hof van de rechten van mens in te perken. Engeland heeft zich namelijk ernstig gestoord aan een beslissing van het Hof in oktober 2005, waarin ze werd veroordeeld voor het feit dat ze het kiesrecht van alle gedetineerden had afgeschaft.

Aangaande het aantal veroordelingen van staten nog wat cijfers. In 2011 is Engeland 8 maal veroordeeld voor schending van bepalingen van het Verdrag van de rechten van de mens tegen Frankrijk 23 maal, Rusland 121 maal en Turkije 159 maal (bron: Le Monde van 21 april 2012).

Engeland stelde voor het Hof zich te laten beperken tot de ‘meest ernstige schending van de rechten van de mens’. Naast het argument dat dit de werkdruk voor het Hof zou verlichten, werd ook een gevoelsargument in gebracht want ‘ er werd mee voorkomen dat het Hof zijn reputatie zou bezoedelen met het controleren van nationale beslissingen die van een te gering belang zijn’.

Een dergelijke vage formulering heeft de betekenis van het openstellen van sluisdeuren: met behulp van wat ik ‘argumentatieve willekeur’ noem is zo praktisch elke nationale beslissing buiten het rechtsbereik van het Hof te ‘sluizen’…

De Vergadering is niet meegegaan met de Engelse voorstellen tot dergelijke ingrepen in het Verdrag. Maar dit zal niet het eind zijn van het ‘drijven’ in die richting tot inperken van het rechtsbereik van het Hof. Le Monde meldt namelijk ook dat de Franse ambassadeur bij de Raad van Europa, Engeland bedankte zo ‘moedig’ te zijn geweest alle wegen te hebben benut (‘explorer toutes les pistes’) om de jurisdictie van het Hof in te snoeren. Als de vos zijn passie preekt, boer pas op je kippen!

Thom Holterman

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: